Onze vijgenboom in de tuin is een echte reus geworden. Elke nazomer verrast hij ons met kilo’s rijpe vijgen – vaak meer dan 10 kilo in één keer. En alsof dat nog niet genoeg is, hebben we intussen ook een paar kleinere struiken bijgeplant. Zo staan er in de zomer altijd wel ergens vijgen te rijpen, in verschillende vormen, maten en kleuren. Wist je dat er zelfs gele vijgen bestaan? Het blijft bijzonder om dit zuiderse fruit hier in onze tuin te kunnen oogsten. In mijn post over vijgen kweken vertel ik hoe je, zelfs in een noordelijk klimaat, een mooie oogst kunt krijgen door goed te letten op soort en standplaats.
Met zo’n overvloed aan vijgen moet je natuurlijk creatief worden. Je kunt ze drogen, verwerken in stoofpotjes of gewoon vers opeten, maar vijgenjam blijft voor mij hét hoogtepunt. Het is zo’n klassieker die nooit verveelt: een volle, zoete jam die me meteen terugbrengt naar zomervakanties in Zuid-Frankrijk.
Wanneer zijn vijgen rijp?
Een rijpe vijg herken je aan zijn zachte schil, die vaak een beetje begint open te barsten. Dat barstje ziet er misschien niet zo charmant uit, maar het is hét teken dat de vrucht perfect op smaak is. Vijgen kunnen zelfs twee keer per jaar oogst geven: één keer in de vroege zomer (juni) en nog eens in de herfst.
De zomeroogst is hier in ons klimaat wat onzeker, omdat de vruchten de winter moeten overleven en soms afvriezen. Maar de herfstoogst is gelukkig veel betrouwbaarder. Vanaf eind september plukken we bijna dagelijks, want vijgen rijpen niet allemaal tegelijk. Vaak maak ik er meteen jam van, want eenmaal geplukt zijn ze maar kort houdbaar. In de koelkast blijven ze hooguit een week goed.
Nog geen vijgenboom in de tuin? In de post over Vijgen Kweken vind je enkele tips die je helpen bij het kiezen van de juiste boom en standplaats.

Oogsten en bewaren van vijgen
Vijgen rijpen niet allemaal tegelijk af, dus controleer elke vrucht afzonderlijk om te zien of deze klaar is om geplukt te worden. Het is een goed idee om om de paar dagen langs je boom te lopen en de rijpe vruchten te plukken. Dit zorgt ervoor dat je vijgen op hun optimale moment kan oogsten.
Zodra je vijgen geplukt hebt, is het belangrijk om ze snel op te eten of te verwerken, want ze zijn maar kort houdbaar. In de koelkast blijven ze ongeveer een week goed, maar bij een overvloed aan vijgen is het slim om direct aan de slag te gaan. Je kan ze bijvoorbeeld drogen om later te gebruiken in gerechten zoals stoofpotjes of tajines.
Vijgen hebben een eetbare schil
Vijgen laten zich niet echt pellen. Wil je toch van de schil af, dan zal je die er af moeten snijden. Gelukkig is de schil is volledig eetbaar en kan gewoon meegekookt worden bij het maken van vijgenjam. Wil je toch liever zonder schil werken? Dan kun je de schil er voorzichtig afsnijden.
Wat heb je nodig om vijgenjam te maken?
Ingrediënten:
- 1 kg vijgen
- 500 g suiker
- Sap van 1 citroen
Benodigdheden:
- Een mixer
- Gesteriliseerde bokalen
- Een bordje voor de geleiproef
Zo maak je het:
Plaats een bordje in de vriezer voor de geleiproef.
Vijgen voorbereiden en stoven: Was de vijgen en snij ze in stukken. Doe ze samen met de suiker in een grote pan. Zet het mengsel op een zacht vuurtje en laat het een halfuur zachtjes pruttelen, of tot de vijgen zacht zijn. Laat het deksel van de pan om overtollig vocht te laten verdampen. Dit is vooral belangrijk als het een natte zomer is geweest en de vijgen daardoor wat wateriger zijn.

Mixen of niet? Wanneer de vijgen zacht zijn, kun je ze mixen tot een gladde massa, als je van een smeuïge jam houdt. Dit kan je zelf kiezen – als je liever wat textuur in je jam hebt, kun je deze stap overslaan.
Citroensap toevoegen: Voeg vervolgens het sap van één citroen toe om de jam wat frisheid te geven en de zoetheid van de vijgen in balans te brengen.
Afwerken en proeven: Proef de vijgenjam en voeg naar smaak meer suiker of citroensap toe. Houd wel in gedachten dat vijgen van nature al erg zoet zijn, dus wees voorzichtig met extra suiker.
Geleiproef: Haal het bordje uit de vriezer en druppel er een beetje jam op. Wacht een minuut tot de jam is afgekoeld en kijk of die stevig is. Is de jam nog niet stevig genoeg dan moet die nog wat verder inkoken. Herhaal de proef tot de jam de juiste dikte heeft.


In potten gieten: Giet de hete jam in gesteriliseerde potten en sluit ze goed af.
De jam is zo’n zes maanden houdbaar in een koele, donkere plek. Wil je de jam langer bewaren, dan kun je ervoor kiezen om de potten te wecken. Meer hierover lees je in de post over het wecken van jam en gelei.
Hoe gebruik je vijgenjam?
Vijgenjam is lekker bij zowel zoete als hartige gerechten.
Met geitenkaas: Een klassieker! De zoete vijgenjam en de frisse, lichtzure smaak van geitenkaas vormen een perfecte match. Snij een rolletje geitenkaas in plakjes van 1 cm, leg ze in een ovenbestendig schaaltje, en schep er een lepeltje vijgenjam over. Plaats het 10 minuten in de oven en je hebt een heerlijk voorgerecht of aperitiefhapje.

Op een kaasplank: Vijgenjam is heel lekker bij een kaasplank, vooral bij zachte kazen. Voeg wat noten, druiven en gedroogd fruit toe, en je hebt een feestelijke en smaakvolle combinatie. Samen met perenchutney en aalbessen-perenjam is je kaasplank helemaal compleet.
In een vinaigrette: Gebruik een lepel vijgenjam in plaats van honing voor een heerlijke vinaigrette met een zoete, fruitige twist. Perfect in combinatie met een salade met geitenkaas, gestoofde peren en druiven.
Creatief met vijgen
Vijgenjam is slechts één van de vele manieren om je vijgenoogst te benutten. Probeer ook eens vijgen te drogen of ze te verwerken in hartige gerechten zoals tajines en stoofschotels. Met een beetje creativiteit kun je het hele jaar door genieten van de heerlijke smaak van deze mediterrane vrucht.
Tot slot
Vijgenjam maken is een eenvoudige manier om de overvloed te verwerken én een beetje zomer te bewaren voor in de winter. Want zeg nu zelf: er is toch niets fijner dan in januari een potje open te draaien en de smaak van je eigen tuin terug te proeven?







