Vijgenjam maken: De smaak van de zomer op je brood

Inmaken & Bewaren

Onze vijgenboom in de tuin is een echte reus geworden. Elke nazomer verrast hij ons met kilo’s rijpe vijgen – vaak meer dan 10 kilo in één keer. En alsof dat nog niet genoeg is, hebben we intussen ook een paar kleinere struiken bijgeplant. Zo staan er in de zomer altijd wel ergens vijgen te rijpen, in verschillende vormen, maten en kleuren. Wist je dat er zelfs gele vijgen bestaan? Het blijft bijzonder om dit zuiderse fruit hier in onze tuin te kunnen oogsten. In mijn post over vijgen kweken vertel ik hoe je, zelfs in een noordelijk klimaat, een mooie oogst kunt krijgen door goed te letten op soort en standplaats.

Met zo’n overvloed aan vijgen moet je natuurlijk creatief worden. Je kunt ze drogen, verwerken in stoofpotjes of gewoon vers opeten, maar vijgenjam blijft voor mij hét hoogtepunt. Het is zo’n klassieker die nooit verveelt: een volle, zoete jam die me meteen terugbrengt naar zomervakanties in Zuid-Frankrijk.


Wanneer zijn vijgen rijp?

Een rijpe vijg herken je aan zijn zachte schil, die vaak een beetje begint open te barsten. Dat barstje ziet er misschien niet zo charmant uit, maar het is hét teken dat de vrucht perfect op smaak is. Vijgen kunnen zelfs twee keer per jaar oogst geven: één keer in de vroege zomer (juni) en nog eens in de herfst.

De zomeroogst is hier in ons klimaat wat onzeker, omdat de vruchten de winter moeten overleven en soms afvriezen. Maar de herfstoogst is gelukkig veel betrouwbaarder. Vanaf eind september plukken we bijna dagelijks, want vijgen rijpen niet allemaal tegelijk. Vaak maak ik er meteen jam van, want eenmaal geplukt zijn ze maar kort houdbaar. In de koelkast blijven ze hooguit een week goed.

Nog geen vijgenboom in de tuin? In de post over Vijgen Kweken vind je enkele tips die je helpen bij het kiezen van de juiste boom en standplaats.

Vijgen oogsten

Oogsten en bewaren van vijgen

Vijgen rijpen niet allemaal tegelijk af, dus controleer elke vrucht afzonderlijk om te zien of deze klaar is om geplukt te worden. Het is een goed idee om om de paar dagen langs je boom te lopen en de rijpe vruchten te plukken. Dit zorgt ervoor dat je vijgen op hun optimale moment kan oogsten.

Zodra je vijgen geplukt hebt, is het belangrijk om ze snel op te eten of te verwerken, want ze zijn maar kort houdbaar. In de koelkast blijven ze ongeveer een week goed, maar bij een overvloed aan vijgen is het slim om direct aan de slag te gaan. Je kan ze bijvoorbeeld drogen om later te gebruiken in gerechten zoals stoofpotjes of tajines.


Vijgen hebben een eetbare schil

Vijgen laten zich niet echt pellen. Wil je toch van de schil af, dan zal je die er af moeten snijden. Gelukkig is de schil is volledig eetbaar en kan gewoon meegekookt worden bij het maken van vijgenjam. Wil je toch liever zonder schil werken? Dan kun je de schil er voorzichtig afsnijden.


Wat heb je nodig om vijgenjam te maken?

Ingrediënten:

  • 1 kg vijgen
  • 500 g suiker
  • Sap van 1 citroen

Benodigdheden:

  • Een mixer
  • Gesteriliseerde bokalen
  • Een bordje voor de geleiproef

Zo maak je het:

Plaats een bordje in de vriezer voor de geleiproef.

Vijgen voorbereiden en stoven: Was de vijgen en snij ze in stukken. Doe ze samen met de suiker in een grote pan. Zet het mengsel op een zacht vuurtje en laat het een halfuur zachtjes pruttelen, of tot de vijgen zacht zijn. Laat het deksel van de pan om overtollig vocht te laten verdampen. Dit is vooral belangrijk als het een natte zomer is geweest en de vijgen daardoor wat wateriger zijn.

Vijgenjam maken: Vijgen in stukjes

Mixen of niet? Wanneer de vijgen zacht zijn, kun je ze mixen tot een gladde massa, als je van een smeuïge jam houdt. Dit kan je zelf kiezen – als je liever wat textuur in je jam hebt, kun je deze stap overslaan.

Citroensap toevoegen: Voeg vervolgens het sap van één citroen toe om de jam wat frisheid te geven en de zoetheid van de vijgen in balans te brengen.

Afwerken en proeven: Proef de vijgenjam en voeg naar smaak meer suiker of citroensap toe. Houd wel in gedachten dat vijgen van nature al erg zoet zijn, dus wees voorzichtig met extra suiker.

Geleiproef: Haal het bordje uit de vriezer en druppel er een beetje jam op. Wacht een minuut tot de jam is afgekoeld en kijk of die stevig is. Is de jam nog niet stevig genoeg dan moet die nog wat verder inkoken. Herhaal de proef tot de jam de juiste dikte heeft.

In potten gieten: Giet de hete jam in gesteriliseerde potten en sluit ze goed af.

De jam is zo’n zes maanden houdbaar in een koele, donkere plek. Wil je de jam langer bewaren, dan kun je ervoor kiezen om de potten te wecken. Meer hierover lees je in de post over het wecken van jam en gelei.


Hoe gebruik je vijgenjam?

Vijgenjam is lekker bij zowel zoete als hartige gerechten.

Met geitenkaas: Een klassieker! De zoete vijgenjam en de frisse, lichtzure smaak van geitenkaas vormen een perfecte match. Snij een rolletje geitenkaas in plakjes van 1 cm, leg ze in een ovenbestendig schaaltje, en schep er een lepeltje vijgenjam over. Plaats het 10 minuten in de oven en je hebt een heerlijk voorgerecht of aperitiefhapje.

Op een kaasplank: Vijgenjam is heel lekker bij een kaasplank, vooral bij zachte kazen. Voeg wat noten, druiven en gedroogd fruit toe, en je hebt een feestelijke en smaakvolle combinatie. Samen met perenchutney en aalbessen-perenjam is je kaasplank helemaal compleet.

In een vinaigrette: Gebruik een lepel vijgenjam in plaats van honing voor een heerlijke vinaigrette met een zoete, fruitige twist. Perfect in combinatie met een salade met geitenkaas, gestoofde peren en druiven.


Creatief met vijgen

Vijgenjam is slechts één van de vele manieren om je vijgenoogst te benutten. Probeer ook eens vijgen te drogen of ze te verwerken in hartige gerechten zoals tajines en stoofschotels. Met een beetje creativiteit kun je het hele jaar door genieten van de heerlijke smaak van deze mediterrane vrucht.


Tot slot

Vijgenjam maken is een eenvoudige manier om de overvloed te verwerken én een beetje zomer te bewaren voor in de winter. Want zeg nu zelf: er is toch niets fijner dan in januari een potje open te draaien en de smaak van je eigen tuin terug te proeven?


Bewaar dit recept voor later:

Vijgenjam maken pinterest

Ga naar onze pagina met inmaakrecepten voor nog meer inspiratie!

Blijf via mail op de hoogte van alle nieuwe recepten en blogs:

Deze berichten vind je misschien ook leuk:

Chocolade op een Stokje Maken

Zelf chocolade op een stokje maken is eenvoudig en leuk. Perfect voor romige chocolademelk, als dessert of om cadeau te geven tijdens de feestdagen. Met tips voor chocolade, vormen en smaakvariaties.

Wax Melts Maken met Etherische Oliën: Tips, Tricks & Recepten

Maak je eigen natuurlijke wax melts met plantaardige was en etherische oliën! In deze stap-voor-stap gids lees je hoe je heerlijke geuren combineert, welke was je kiest, hoe je veilig werkt met oliën en hoe je problemen zoals zwetende wax melts voorkomt. Ontdek ook leuke seizoensgeuren én tips om je wax melts perfect uit de…

Something went wrong. Please refresh the page and/or try again.

Zelf Vijgen Kweken: Alles wat je Moet Weten voor een Rijke Oogst

Moestuin

Vijgen zijn heerlijk zoet, gezond en veelzijdig — maar helaas ook prijzig in de winkel. Gelukkig is het helemaal niet moeilijk om zelf vijgen te kweken, zelfs in het koelere Belgische of Nederlandse klimaat. Met de juiste verzorging, standplaats en een beetje geduld, kun je jarenlang genieten van sappige vijgen recht uit je eigen tuin.


De Vijg: Al Lang niet meer zo Exotisch

De vijgenboom (Ficus carica) is van oorsprong een mediterrane plant die van warmte en zon houdt. Landen als Turkije, Egypte en Marokko zijn de grootste producenten, maar ook bij ons doet de vijg het verrassend goed. Dankzij de zachtere winters van de laatste jaren is de vijg allang geen exotische zeldzaamheid meer. Zelfs in een noordelijk klimaat kun je succesvol vijgen kweken, zolang je de juiste soort kiest en wat basiszorg biedt.

Eigen vijgenoogst

De Juiste Vijgensoort Kiezen

Niet alle vijgensoorten dragen vruchten in ons klimaat. Veel mediterrane soorten hebben een specifieke wesp nodig voor bestuiving — de vijgengalwesp — die hier niet voorkomt. Gelukkig bestaan er ook zelfvruchtbare vijgenrassen die geen bestuiving nodig hebben.

Bij tuincentra vind je doorgaans betrouwbare, koudebestendige soorten zoals:

  • Brown Turkey – een klassieker in onze streken, productief en goed bestand tegen kou.
  • Bornholm’s Diamond – geschikt voor potteelt en geeft middelgrote, smaakvolle vruchten.
  • Rouge de Bordeaux – kleiner van formaat, maar met een intense smaak.

Pas wel op met stekjes of planten uit het buitenland: die geven hier niet altijd vruchten omdat ze afhankelijk zijn van de vijgengalwesp.


De Beste Standplaats voor je Vijgenboom

Vijgen houden van warmte en beschutting. In België en Nederland bevinden we ons in klimaatzones 7 en 8, wat betekent dat het in de winter tot -12 °C of zelfs -18 °C kan worden. Een vijg verdraagt vorst tot ongeveer -10 °C, maar bij lagere temperaturen is bescherming nodig.

👉 Praktische tip: plant je vijg op een beschutte, zonnige plek. Ideaal is tegen een zuid- of westmuur van het huis. Die muur geeft ’s nachts warmte af, waardoor de boom minder risico loopt op vorstschade.

In stadsomgevingen of nabij de kust lukt vijgen kweken meestal uitstekend dankzij het zachtere microklimaat.

Wie minder ruimte heeft, kan ook vijgen in pot kweken. In dat geval kun je de plant bij strenge vorst eenvoudig naar binnen halen of in een serre zetten.

Winterbescherming

Komt er een extreem koude nacht aan en staat je boom in vollegrond? Pak de boom dan in met een jute doek. Dat werkt extra isolerend.

Loopt de boom toch schade op aan de toppen, dan loopt hij in het voorjaar gewoon weer uit.


Verzorging van de Vijgenboom

Een vijg heeft niet veel zorg nodig, maar enkele gewoontes maken het verschil tussen een matige en een overvloedige oogst.

Water geven: vijgen verdragen droogte, maar te lang zonder water kan ervoor zorgen dat de boom zijn vruchten afwerpt. Geef tijdens droge periodes regelmatig water.

Voeding: gebruik een meststof voor mediterrane planten met weinig stikstof. Te veel stikstof zorgt voor bladgroei in plaats van vruchtvorming.

Snoeien: vijgen snoeien houdt je boom gezond, compact en productief. Snoei in de winter of het vroege voorjaar en verwijder dode, kruisende of zwakke takken. Begin hier al vroeg mee, anders groeit de boom te hoog en wordt oogsten lastig.


Over de Vruchten

Vijgen zijn eigenlijk schijnvruchten: ze bestaan uit veel kleine bloempjes die binnenin rijpen. In warme landen worden ze bevrucht door de vijgengalwesp, maar bij ons gebeurt dat niet. De zelfvruchtbare rassen hebben zich daaraan aangepast en dragen zonder bestuiving gewoon vruchten.

De vruchten variëren in kleur — van dieppaars tot goudgeel — en ook in vorm en grootte. Zo is de Longe d’Août langwerpig en groot, terwijl de Rouge de Bordeaux kleiner en compacter zijn.


Vijgen Oogsten

Vijgen rijpen alleen aan de boom en niet na het plukken. Wacht dus tot ze volledig rijp zijn. Een rijpe vijg herken je aan haar zachte textuur, een licht barstende schil en vaak ook een druppeltje honingachtig sap aan de onderkant.

Oogst niet te snel: vijgen rijpen onregelmatig af, dus pluk enkel de vruchten die klaar zijn. Onrijpe vijgen smaken melig en zijn minder zoet.

Tips voor het oogsten:

  • Pluk alleen vijgen die zacht aanvoelen.
  • Draag handschoenen als je gevoelige huid hebt — het witte sap kan irriteren.
  • Eet ze direct vers, of verwerk ze in jam, chutney of taart.

Vijgen Verwerken: Van Vers tot Gedroogd

Vijgen zijn heerlijk veelzijdig. Je kunt ze:

  • Drogen, om later te gebruiken in muesli, tajines of stoofpotten.
  • Verwerken tot vijgenjam of vijgenchutney, om het zomerse aroma te bewaren.
  • Kandijeren voor een zoete lekkernij bij kaas of desserts.

👉 Lees ook:


Het Gebruik van Vijgenblad in de Keuken

Niet alleen de vruchten zijn bruikbaar — ook vijgenbladeren zijn waardevol. Ze hebben een licht kokosachtig aroma en bevatten gezonde stoffen met cholesterolverlagende en antibacteriële eigenschappen.

Gebruik de bladeren om vijgenbladensiroop te maken of droog ze om er thee van vijgenblad en munt van te trekken.


Tot Slot

Zelf vijgen kweken is een van de leukste tuinprojecten: de plant is mooi, onderhoudsarm en levert heerlijke vruchten. Of je nu kiest voor een vijg in pot of een boom in volle grond — met wat aandacht en een beschutte plek geniet je al snel van je eigen oogst.

Bewaar dit bericht voor later:

Vijgen uit eigen tuin pinterest

Blijf via mail op de hoogte van alle nieuwe recepten en blogs:

Subscriber NL

Deze berichten vind je misschien ook leuk:

Zelf Houten Hangers Maken met Servetten

Zelf houten kersthangertjes maken? Deze eenvoudige DIY met servetten en houten schijfjes is perfect voor kinderen én volwassenen. Budgetvriendelijk, natuurlijk en ideaal als kerstdecoratie of cadeautje. Bekijk het stappenplan en laat je inspireren!