Als je eenmaal één vijgenboom hebt, wil je er al snel meer. Gelukkig hoef je die niet te kopen — je kan ze gewoon zelf stekken. Het snoeimateriaal dat je in het vroege voorjaar toch al wegknipt, gooi je dus beter niet weg maar kan je eenvoudig gebruiken om te vermeerderen.
Met een beetje geduld heb je een jaar later een nieuwe plant klaarstaan. In deze post leg ik stap voor stap uit hoe ik dat aanpak, en waarom vijgen snoeien en vijgen stekken zo hand in hand gaan.
Waarom vijgen snoeien?
Vorm en grootte
Vijgen kunnen flink groeien als je ze hun gang laat gaan. In het wild worden het kleine bomen. In een Belgische of Nederlandse tuin is het vaak handiger om ze compact te houden, zodat je makkelijker kan oogsten. Door te snoeien stuur je de groeirichting en houd je de plant beheersbaar.
Betere vruchtzetting
Vijgen dragen vrucht op het hout van het vorige jaar — kortweg: aan de uiteinden van scheuten die de zomer ervoor zijn gegroeid.
Als je niet snoeit, groeit de plant steeds verder naar buiten en komen de vruchten steeds hoger en verder van de stam te hangen. Door te snoeien stimuleer je nieuwe scheuten die het volgende jaar opnieuw vrucht dragen.
Luchtcirculatie en licht
Een te dicht gewas houdt vocht vast, wat schimmels in de hand kan werken. Door overtollige takken weg te halen krijgt de plant meer licht en lucht. Dat is goed voor de gezondheid van de boom én voor de kwaliteit van de vruchten.
Dood of beschadigd hout verwijderen
Zeker na een koude winter kan er dood hout aanwezig zijn. Je herkent dit aan een donkere, bijna zwarte kleur en een wat verkreukeld uiterlijk. Dat knip je weg zodat de plant haar energie kan steken in gezonde scheuten.
Verjonging van de plant
Oudere takken produceren vaak minder vijgen. Door af en toe oudere takken te vervangen door jonger hout blijft de plant productief.
Wanneer snoei je vijgen?
Van half februari tot half maart is het ideale moment voor een goede snoeibeurt. De ergste vorst is dan meestal voorbij.
Heb je een vijg in pot die overwintert in een kas? Dan kan je vaak al wat eerder snoeien, bijvoorbeeld vanaf begin februari.
Wordt er nog een stevige koudeperiode voorspeld? Dan stel je de snoei beter nog even uit.
Hoe snoei je een vijg?
Hoe je snoeit hangt vooral af van de vorm die je wil: een vijg op stam of een vijgenstruik.
Vijg op stam
De eerste jaren laat je de plant best grotendeels met rust. Snoei je niet, dan maakt de vijg weinig zijtakken en groeit hij mooi recht omhoog.
Wanneer de plant de gewenste hoogte bereikt heeft, knip je de top eraf — schuin, vlak boven een oog. Dat oog loopt verder uit en vormt de nieuwe hoofdtak. Ook de ogen eronder lopen uit, waardoor de plant een mooie vertakte structuur krijgt.
Kies vervolgens drie of vier sterke zijtakken en laat die verder groeien. Andere zijtakken kan je verwijderen. Omdat het jong groen hout is, kan je ze vaak gewoon afbreken bij de stam.
Eén of twee jaar later kan je opnieuw toppen. Ook de zijtakken die ontstaan zijn uit je eerste snoeibeurt kan je dan terugsnoeien zodat ze verder vertakken.
Snoei steeds schuin, vlak boven een oog dat naar buiten gericht is. Zo krijg je een open en luchtige structuur. Verwijder daarnaast kruisende of schurende takken en dood hout.
Vijgenstruik
Voor een struikvorm begin je al vanaf het eerste jaar met snoeien.
Snoei de top schuin boven een oog, waardoor de plant dicht bij de grond begint te vertakken. In de jaren daarna kan je de zijtakken telkens ongeveer voor de helft terugsnoeien, zodat de struik mooi vol blijft.
Hoe stek je een vijgenboom?
Vijgen stekken is verrassend eenvoudig en een ideale manier om je vijgenboom te vermeerderen.
Benodigdheden
- een scherpe snoeischaar
- snoeihout van de vijgenboom
- een kweekpot van ongeveer 15–20 cm hoog
- tuinaarde of potgrond
- zand (voor zware grond)
Potgrond voorbereiden
Meng de tuinaarde met ongeveer 30% zand (ongeveer 300 gram zand per kilogram aarde). Zo maak je zware grond luchtiger en beter waterdoorlatend.
Vul daarna de pot met dit mengsel.
Stekken klaarmaken
Knip takjes van 15 tot 20 cm, met minstens 3 tot 4 knoppen.
Snoei:
- de onderkant vlak onder een knop
- is er een knop op het uiteinde van je stek, dan hoef je verder niets te doen. Is er bovenaan een snijvlak, dan knip je dit schuin boven de bovenste knop af.
Maak de bovenste snede bij voorkeur schuin. Zo kan de nieuwe scheut zich mooi ontwikkelen.
Let op: vijgen bevatten een wit melksap dat vrijkomt wanneer je snoeit. Dit kan de huid irriteren. Draag eventueel handschoenen.
Stekken planten
Steek de stekken in de pot. Je kan er meerdere samen in één pot zetten, maar laat ongeveer 5 cm afstand tussen de stekken.
Zorg dat alle knoppen, behalve de bovenste, onder de grond zitten. Uit die ondergrondse knoppen ontwikkelen zich later de wortels.
Water geven en wachten
Geef de stekken water en zet ze op een plek met halfschaduw.
Ik zet ze zelf vaak aan de voet van mijn vijgenboom. In de zomer zorgen de bladeren daar voor gefilterd zonlicht en wat extra verkoeling.
Laat de stekken een volledig groeiseizoen staan en geef regelmatig water zodat de grond niet uitdroogt.
Na enkele maanden verschijnen er kleine blaadjes. Dat is meestal een teken dat de stek wortels begint te vormen.
Blijven de blaadjes uit of verwelken ze snel, dan is de stek waarschijnlijk niet aangeslagen. Verwijder deze uit de pot zodat schimmels geen kans krijgen en de andere stekken meer ruimte hebben.
Niet alle stekken zullen aanslaan — dat hoort erbij. Sommige planten hebben een succespercentage van bijna 90% (zoals trosbes), maar bij vijgen ligt dat vaak rond 50%. Nog altijd meer dan de moeite waard dus.
Wil je de slaagkans vergroten? Dan kan je stekpoeder gebruiken. Let er wel op dat niet alle stekpoeders geschikt zijn voor eetbare planten.
Oppotten of uitplanten
De volgende winter, wanneer de stekken hun blad verloren hebben, kan je ze oppotten.
Kies een pot die diep genoeg is voor het wortelgestel en vul die met goed doorlatende grond: tuinaarde gemengd met zand en een beetje compost werkt prima.
Je kan jonge planten ook rechtstreeks in de tuin zetten.
Kies een standplaats met:
- veel zon
- beschutting tegen koude wind
- bij voorkeur een warme zuidmuur
Let er ook op dat jonge planten niet overwoekerd raken door andere planten terwijl ze nog klein zijn.
Meer over de ideale standplaats en hoe je succesvol vijgen kweekt lees je in deze post.
De eerste winters
Jonge vijgen zijn gevoelig voor strenge vorst. Het gaat dan niet om een paar graden onder nul, maar om stevige winterprikken van ongeveer -10 °C of kouder.
Je kan jonge planten helpen door ze op een beschutte plek te laten overwinteren.
Een kas is ideaal, maar ook een warme muur of een plek dicht bij je huis kan al enkele graden verschil maken tijdens koude nachten.
Geduld loont
Vijgen stekken vraagt eigenlijk niet veel: een pot aarde, een paar snoeisels en af en toe wat water.
Het enige wat het echt kost is geduld.
Maar wanneer je een jaar later een stevige jonge vijg uit de pot haalt, vol met wortels, dan weet je dat het de moeite waard was.
Maak ook zeker voldoende stekken, want ze zijn super leuk om uit te delen of om te ruilen tegen andere planten.
Bewaar dit bericht voor later:
Blijf via mail op de hoogte van alle nieuwe recepten en blogs:
Deze berichten vind je misschien ook leuk:
Siroop van Robiniabloesems (of pseudo acacia)
Maak zelf siroop van geurige robiniabloesems. In dit recept leer je stap voor stap hoe je een heerlijke bloemige siroop maakt voor limonade, thee en desserts.
Vijgen stekken (én snoeien): zo doe je het stap voor stap
Wil je meer vijgenbomen in je tuin zonder nieuwe planten te kopen? Ontdek hoe je vijgen stekt en snoeit met snoeihout uit het vroege voorjaar.
Chocolade op een Stokje Maken
Zelf chocolade op een stokje maken is eenvoudig en leuk. Perfect voor romige chocolademelk, als dessert of om cadeau te geven tijdens de feestdagen. Met tips voor chocolade, vormen en smaakvariaties.
