Kiemgroenten en microgroenten zijn kleine plantjes vol kracht. Ze zien er misschien fragiel uit, maar deze jonge scheutjes bevatten een verrassend hoge concentratie aan vitaminen, mineralen en antioxidanten. Bovendien zijn ze makkelijk thuis te kweken, het hele jaar door – op de vensterbank of zelfs in een keukenkastje. Of je nu kiest voor pittige mosterdkiemen, nootachtige fenegriek of milde preischeuten: ze smaken lekker pittig en knapperig en geven kleur op je bord!
Kleine smaakbommetjes
Kiemgroenten en microgroenten zijn echte vitaminebommetjes. Ze zijn fris, pittig van smaak en zitten boordevol voedingsstoffen. Bovendien ogen ze prachtig op je bord — van knalgroen tot dieprood — en maken ze elke salade, boterham of soep net dat tikkeltje specialer.
Wat is het verschil tussen kiemgroenten en microgroenten?
Het verschil tussen beide zit vooral in hoe lang ze groeien en wat ze nodig hebben.
- Kiemgroenten (ook wel spruitgroenten genoemd) oogst je heel jong, vaak al na een paar dagen. Ze hebben geen licht nodig, want ze groeien uit de energie die in het zaadje zelf zit.
- Microgroenten (ook wel kers genoemd, zoals tuinkers of radijskers) laat je iets langer groeien, tot ze kleine blaadjes vormen. Zij hebben licht nodig en groeien het best op de vensterbank of onder een kweeklamp.
Zo kweek je kiemgroenten
Kiemgroenten kweek je zonder licht — dat maakt ze zachter van smaak.
Je kunt hiervoor speciale kweekbakjes of -torens gebruiken, gemaakt van ondoorzichtig plastic of terracotta. Maar ook een gewone schone jampot werkt prima. Bedek de opening met een stukje fijn gaas (zoals een stukje kaasdoek of neteldoek) en zet de pot op een donkere plaats.
Doe een eetlepel zaadjes in een klein bakje water en laat ze een nachtje weken. Zo kunnen ze sneller kiemen. Giet het water daarna af en spoel de zaadjes goed.
Gebruik je een jampot laat je de pot even ondersteboven uitlekken, zodat het overtollige vocht rond de zaadjes kan weglopen. Dat is belangrijk, want als de zaden te nat blijven, gaan ze rotten. Gebruik je een kiemtoren, dan is er in principe voldoende drainage waarlangs het water weg kan.
Bevochtig de zaden 2 à 3 keer per dag door ze even te spoelen. Zo voorkom je uitdroging en groeien de scheuten stevig en fris. Bij preischeuten in een kiemtoren gebruik ik graag een plantenspuit. Preizaadjes zijn namelijk heel klein en zouden door de gaatjes van de kiemtoren heen kunnen spoelen.
Na ongeveer een week tot tien dagen zijn ze klaar om te eten.
Richtlijn per soort:
- Preischeuten: ± 10 dagen
- Fenegriek: ± 7 dagen
- Luzerne (alfalfa): ± 5 dagen
- Radijs of broccoli: ± 6 dagen
- Sojascheuten: ± 5 à 7 dagen
Zo kweek je microgroenten
Microgroenten hebben wél licht nodig. Neem een ondiep schaaltje of bordje en leg er een paar velletjes vochtig keukenpapier in. Je kunt ook een dun laagje aarde gebruiken als groeimedium. Strooi de zaden gelijkmatig uit en besproei ze met een plantenspuit tot alles goed vochtig is.
Zet het schaaltje op een lichte vensterbank, maar niet in de volle zon. Zorg ervoor dat het keukenpapier of de aarde niet uitdroogt. Binnen 5 tot 10 dagen kun je meestal oogsten. Knip de jonge plantjes vlak boven de worteltjes af met een schaar.
Microgroenten kun je in verschillende rondes zaaien, zodat je het hele jaar door een doorlopende oogst hebt.
Soorten om te proberen
Er bestaan ontzettend veel soorten kiem- en microgroenten. Sommige kun je zelfs op beide manieren kweken.
- Kiemgroenten: sojascheuten, preischeuten, luzerne, fenegriek
- Microgroenten: tuinkers, radijs, broccoli, alfalfa, amaranth, bietjes
Kiemgroenten kunnen ook verrassend kleurrijk zijn. Zo heeft amaranth een prachtige dieprode kleur en krijgt radijs roodpaarse steeltjes met groene blaadjes — een echte blikvanger in de keuken en op je bord.
Kruiden als microgroenten
Ook kruiden kun je als microgroenten kweken. Zo heb je in een mum van tijd basilicumkers of korianderkers. Ideaal om gerechten mee af te werken of om dat vleugje versheid toe te voegen in de winterkeuken. Perterselie is natuurlijk ook lekker, maar doet er zo’n drie weken over om te kiemen. Daarom is deze niet zo geschikt als microgroente.
Gebruik geen te oude zaden
Wanneer je zaden gebruikt die al enkele jaren oud zijn, merk je vaak dat ze hun kiemkracht deels verloren hebben. Een deel zal misschien nog ontkiemen, maar meestal duurt dat veel langer dan bij verse zaden. De zaden die niet meer levensvatbaar zijn, kunnen gaan rotten, wat onaangename geurtjes en schimmelvorming veroorzaakt. Bovendien kiemen de overgebleven zaden heel onregelmatig: sommige komen al na een paar dagen uit, terwijl andere er wel twee weken over doen. Daardoor zijn de kiemgroenten niet allemaal tegelijk klaar om te oogsten, wat het proces minder praktisch maakt.
Waarom zijn kiemgroenten zo gezond?
Kiem- en microgroenten zijn niet alleen leuk om te kweken, ze zijn ook kleine krachtpatsers vol voedingsstoffen. Omdat ze in een heel vroeg groeistadium geoogst worden, bevatten ze een hoge concentratie aan vitamines, mineralen en antioxidanten. Zo zitten ze bijvoorbeeld boordevol vitamine C, E en K, maar ook foliumzuur, ijzer en calcium.
Doordat ze rauw gegeten worden, blijven al die stoffen bovendien optimaal bewaard. Ideaal dus als natuurlijke opkikker in de winter, wanneer verse groenten uit de tuin schaars zijn.
Elke soort heeft ook zijn eigen specifieke voordelen:
- Broccolikers bevat veel sulforafaan, een antioxidant die het immuunsysteem ondersteunt.
- Fenegriek is rijk aan ijzer en heeft een licht nootachtige smaak. (foto)
- Luzerne bevat veel plantaardige eiwitten en is heerlijk in salades.
Een handvol kiemgroenten per dag is al genoeg om extra vitamines toe te voegen aan je maaltijden — en dat op een manier die zowel lekker als duurzaam is.
Veelgemaakte fouten (en hoe je ze vermijdt)
Hoewel kiemgroenten en microgroenten vrij eenvoudig te kweken zijn, loopt het soms mis. Gelukkig kun je de meeste problemen makkelijk voorkomen.
- Te veel water: de zaden mogen vochtig zijn, maar niet drijfnat. Overtollig water zorgt al snel voor schimmel of rotting.
- Oude zaden gebruiken: Zaden die al enkele jaren oud zijn verliezen hun kiemkracht. Een deel komt misschien nog wel uit, maar ze doen er ook veel langer over. De zaden die niet uitkomen kunnen gaan rotten en dat is ook niet leuk.
- Te veel zaden tegelijk: als de zaden te dicht op elkaar liggen, krijgen ze niet genoeg ruimte of zuurstof. Gebruik liever iets minder zaad en zaai eventueel in meerdere rondes.
- Te warm of te donker bij microgroenten: microgroenten houden van licht, maar niet van directe zon. Een lichte vensterbank met kamertemperatuur is ideaal.
Een kleine tip: als je twijfelt, ruik even aan je kiemgroenten. Ze horen fris en kruidig te ruiken. Ruiken ze muf of zuur, dan er een rottingsproces aan de gang en begin je beter opnieuw.
Hoe je kiemgroenten en microgroenten bewaart
Vers geoogste kiemgroenten zijn het allerlekkerst, maar je kunt ze ook een paar dagen bewaren. Bewaar ze in een luchtdicht bakje in de koelkast, liefst in een laagje keukenpapier dat overtollig vocht opneemt. Zo blijven ze knapperig en fris.
Microgroenten kun je het beste vlak voor gebruik oogsten. Heb je er toch te veel in één keer geknipt, bewaar ze dan op dezelfde manier als kiemgroenten — koel, droog en goed afgesloten.
Let wel: hoe jonger en verser, hoe beter de smaak én de voedingswaarde. Daarom zaai ik liever regelmatig een klein bakje opnieuw, zodat er altijd wat groeit op de vensterbank.
Zelf zaden kiezen of verzamelen
Niet alle zaden zijn geschikt om te kiemen. Kies bij voorkeur biologische, ongecoate zaden die specifiek bedoeld zijn voor het kweken van kiemgroenten of microgroenten. Gewone tuinzaadjes kunnen namelijk behandeld zijn met een beschermlaag of chemische middelen, en die wil je uiteraard niet binnenkrijgen.
Heb je een eigen moestuin? Dan kun je in de zomer zelf zaden oogsten van planten als radijs, mosterd, basilicum of rucola. Laat enkele planten doorschieten en verzamel de zaadjes als ze rijp zijn. Goed drogen en bewaren in een luchtdicht potje — en je hebt zaad voor de hele winter!
Probeer ook eens wortelkers of bietjeskers. Alle planten waarvan het loof eetbaar is komen in aanmerking om als kiem- of microgroenten te gebruiken. Ook het loof van erwtjes is heel lekker! Ik kwam het al een paar keer tegen op restaurant. Lekker om asperges of aardappelpuree mee af te werken.
Kiemgroenten in de keuken
Kiem- en microgroenten zijn verrassend veelzijdig in de keuken. Ze geven een frisse, pittige toets aan zowat elk gerecht. Strooi ze over salades, soep of rijstgerechten, gebruik ze als topping op broodjes of wraps, of meng ze door een smoothie voor een extra vitamineboost.
Ook warm kun je ze gebruiken, al is het beter om ze pas op het einde toe te voegen zodat ze knapperig blijven.
Een paar lekkere ideeën:
- Broodje hummus met alfalfa en gegrilde groenten
- Toast met eiersla, schijfjes radijs en tuinkers
- Soep van pompoen of wortel met een topping van radijskers
- Omelet met preischeuten en verse kruiden
- Avocadotoast met amaranth en bietjeskers
- Werk je wokgerecht af met fenegriek, een ideale vervanger voor sojascheuten
Tot slot
Kiem- en microgroenten brengen een vleugje lente in de winter. Ze zijn eenvoudig te telen, gezond en voegen kleur én smaak toe aan je gerechten. Perfect voor wie ook in de koude maanden graag iets ziet groeien!
Bewaar dit recept voor later:
Blijf via mail op de hoogte van alle nieuwe recepten en blogs:
Deze berichten vind je misschien ook leuk:
Siroop van Robiniabloesems (of pseudo acacia)
Maak zelf siroop van geurige robiniabloesems. In dit recept leer je stap voor stap hoe je een heerlijke bloemige siroop maakt voor limonade, thee en desserts.
Vijgen stekken (én snoeien): zo doe je het stap voor stap
Wil je meer vijgenbomen in je tuin zonder nieuwe planten te kopen? Ontdek hoe je vijgen stekt en snoeit met snoeihout uit het vroege voorjaar.
Chocolade op een Stokje Maken
Zelf chocolade op een stokje maken is eenvoudig en leuk. Perfect voor romige chocolademelk, als dessert of om cadeau te geven tijdens de feestdagen. Met tips voor chocolade, vormen en smaakvariaties.
Something went wrong. Please refresh the page and/or try again.