Tapenade van zongedroogde tomaten

Recept

Een stukje stokbrood met tomatentapenade is een heerlijke lunch op zomerse dagen. Het is zo’n gerechtje dat je in een paar minuten op tafel zet, maar dat toch bijzonder veel smaak heeft. Perfect voor een picknick, een snelle lunch of als frisse toevoeging op een borrelplank. Met slechts enkele ingrediënten maak je een tapenade die veel lekkerder is dan wat je in de winkel vindt.

Tapenade als smaakmaker in warme gerechten

Hoewel we tapenade vooral kennen als broodbeleg of dip, kan het ook een echte smaakversterker zijn in warme gerechten. Een eetlepel onder geroosterde groenten, gebakken kip of een traybake met courgette en aubergine tilt de smaken al snel naar een hoger niveau.
Zelf roer ik soms wat tapenade onder warme pasta of couscous – ideaal voor een snelle zomerse lunch of een bijgerecht bij de BBQ.

Een vleugje geschiedenis

Tapenade is een klassieker uit de Provençaalse keuken. Het woord komt van tapeno, Provençaals voor kappertjes. De originele tapenade wordt dan ook gemaakt met olijven en kappertjes.

De variant met gedroogde tomaten is een moderne, mediterrane twist: minstens even smaakvol, iets frisser en vaak toegankelijker voor kinderen. Door de zachte, zoete tomatensmaak is dit een ideale dip om eens uit te proberen als je niet zo’n fan bent van olijven.

Gedroogde of halfgedroogde tomaten?

Gedroogde tomaten zijn intens van smaak en hebben een stevige, zoute toets. Halfgedroogde tomaten zijn iets sappiger en smaken wat frisser en zoeter. Zelf verkies ik het liefst halfgedroogde tomaten: ze hebben nog een klein beetje bite, maar zijn tegelijk zacht genoeg om mooi te blenden.

Heb ik enkel volledig gedroogde tomaten in de voorraad? Dan laat ik ze eerst even wellen in een beetje warm water. Zo worden ze soepeler en makkelijker te mixen, en krijg je een zachtere tapenade.

Zelf gedroogde tomaten gebruiken

Ik droog zelf vaak tomaten in de zomer, wanneer de oogst overvloedig is. Mijn halfgedroogde tomaten bewaar ik altijd onder een laagje olie — en die olie is goud waard! Je kan ze perfect gebruiken als basis voor deze tapenade.

👉 Hier lees je hoe je zelf tomaten kan drogen.

Olie kiezen: kleine details, groot verschil

Goede olijfolie maakt echt een wereld van verschil. Extra vierge olijfolie heeft die fruitige zachtheid die perfect samengaat met mediterrane smaken zoals basilicum, tomaat en oregano. Probeer zeker eens een koudgeperste variant: die zijn iets krachtiger van smaak en passen geweldig in een tomatentapenade.
Gebruik je olie uit het potje halfgedroogde tomaten, dan krijg je automatisch een tikje zoetheid en meer diepgang, omdat die olie de smaken van de tomaten al heeft opgenomen.

Structuur: fijn of grof? Meer dan een voorkeur.

De ene persoon houdt van een gladde tapenade, de andere van een grof gemixte, rustieke variant. Beide zijn volledig oké:

Fijne tapenade is ideaal voor op toastjes, bruschetta of als dipsaus.
Grove tapenade werkt fantastisch in pasta’s of op een broodje, omdat de kleine stukjes tomaat echt opvallen.
Mix dus gerust 10 seconden langer – of net korter – afhankelijk van het resultaat dat je wil.

Recept: Tapenade van gedroogde tomaten

Bereidingstijd: 5 minuten

Ingrediënten

20 gedroogde of halfgedroogde tomaten
2 eetlepels verse basilicum
1 eetlepel pijnboompitten
2 eetlepels olijfolie (extra vierge voor de beste smaak)
1 theelepel gedroogde oregano
Een snuifje zout

Tip: Is het potje van de gedroogde tomaten bijna leeg? Gebruik dan de overgebleven olie in plaats van olijfolie. Wél opletten dat de tomaten in het potje altijd onder olie blijven staan.

Bereiding

Doe alle ingrediënten in een smal kommetje en mix met een staafmixer tot een gladde tapenade. Een smallere kom werkt het fijnst, zodat alles goed onder de mixer komt. Is de tapenade te dik? Voeg dan een beetje extra olie toe.

Laat de tapenade daarna even rusten in de koelkast. Hierdoor verstrengelen de smaken beter en wordt de smaak nog intenser.

Bewaren

In de koelkast blijft tapenade ongeveer 5 dagen goed.
Invriezen kan zeker: portioneer kleine hoeveelheden in een ijsblokjesvorm. Zo heb je altijd een smaakbommetje bij de hand.

Variaties

Tapenade is uitstekend om mee te spelen.

Ansjovis geeft extra diepte (vervang het zout door één ansjovisfiletje).
Chili of pittige olie voor wie van wat vuur houdt.
Feta voor een romige, mediterrane versie.
Parmezaanse kaas voor een hartige, zoute toets.
Knoflook — een half teentje is genoeg, want look kan snel overheersen.

Serveerideeën

Tapenade is verrassend veelzijdig en kan je gebruiken van apero tot hoofdgerecht.

Picknickfavoriet: wij nemen dit vaak mee als we eropuit trekken. Wat olijven, een vers stokbrood en een potje tapenade — en het voelt meteen gezellig en zomers.
Borrelplank: een absolute topper op een deelbord. Heerlijk op toastjes, bij focaccia of om een grissini in te dippen.
Lunch: op een baguette met tomaat en mozzarella (link naar gevuld stokbrood met tomaat en mozzarella).
Bruschetta: wrijf een gegrild broodje in met knoflook en smeer er wat tapenade op (interne link naar bruschetta).
Pasta: meng een lepel tapenade onder warme pasta met een scheut kookvocht — instant romige saus.

Wil je een volledige picknickmand samenstellen of een zomerse borrelplank serveren? Combineer deze tapenade dan met:

Geschenkidee: tapenade als homemade cadeau

Tapenade is ook een geweldig zelfgemaakt geschenkje. Vul een klein potje, voeg een mooi etiket toe en bind er een touwtje om. Ideaal voor een zomerse barbecue, als bedankje bij een uitnodiging of in een zelfgemaakte picknickmand. Als je de tapenade onder een laagje olie bewaart, blijft hij mooi vers tot je hem schenkt.

Eet smakelijk!

Ga naar de pagina met recepten voor nog meer inspiratie!

Blijf op de hoogte van nieuwe recepten

Krijg als eerste onze nieuwste seizoensrecepten, bewaartips en DIY-ideeën rechtstreeks in je mailbox. Schrijf je in op de nieuwsbrief en laat je inspireren om meer uit je tuin en keuken te halen.

Deze berichten vind je misschien ook leuk:

Chocolade op een Stokje Maken

Zelf chocolade op een stokje maken is eenvoudig en leuk. Perfect voor romige chocolademelk, als dessert of om cadeau te geven tijdens de feestdagen. Met tips voor chocolade, vormen en smaakvariaties.

by S. 13 december 202513 december 2025

Gietkaarsen maken: zo maak je eenvoudig je eigen kaarsen thuis

Zelf kaarsen maken is makkelijker dan je denkt! Leer stap voor stap hoe je mooie gietkaarsen in glazen potjes maakt, met tips over was, pitten, geur en kleur. Perfect als gezellig DIY-project voor herfst en winter.

by S. 8 december 202515 december 2025

Wax Melts Maken met Etherische Oliën: Tips, Tricks & Recepten

Maak je eigen natuurlijke wax melts met plantaardige was en etherische oliën! In deze stap-voor-stap gids lees je hoe je heerlijke geuren combineert, welke was je kiest, hoe je veilig werkt met oliën en hoe je problemen zoals zwetende wax melts voorkomt. Ontdek ook leuke seizoensgeuren én tips om je wax melts perfect uit de…

by S. 5 december 202511 december 2025

Something went wrong. Please refresh the page and/or try again.

Tomaten drogen: zo maak je zongedroogde of ovengedroogde tomaatjes

Inmaken & Bewaren

Er zijn weinig dingen zo lekker als gedroogde tomaatjes in olie. Zelf geef ik de voorkeur aan halfgedroogde tomaatjes: zacht, vol smaak en perfect om zo op te snoepen als snack. Maar je kunt gedroogde tomaten ook helemaal krokant drogen. Die gebruik je dan ideaal in soepen, stoofpotjes en sauzen — even laten weken in warm water, en ze komen prachtig tot leven.

In deze blogpost neem ik je mee in mijn eigen experiment met tomaten drogen in een zelfgemaakte zonnedroger, én vertel ik je hoe je tomaatjes perfect droogt in de oven of voedseldroger. Uiteraard krijg je ook bewaartips mee, zodat je de hele winter van de zonne-rijpe smaak kunt genieten.

Welke tomaten zijn het meest geschikt om te drogen?

Niet elke tomaat droogt even gemakkelijk. Rassen met een stevig vruchtvlees en minder vocht leveren meestal de beste resultaten op. Denk aan Roma’s, San Marzano’s, pruimtomaten of andere langwerpige variëteiten. Ze bevatten minder zaden en meer “vlees”, waardoor ze sneller uitdrogen en na het drogen een veel intensere smaak krijgen.

Kerstomaatjes doen het ook uitstekend omdat ze al klein zijn en relatief weinig vocht bevatten — bovendien drogen ze gelijkmatig. Vleestomaten kan je zeker gebruiken, maar ze hebben vaak meer vocht en vragen daardoor meer tijd. Als je die toch wil drogen, snijd ze dan in dunne plakjes of verwijder een deel van de zaadlijsten om het proces te versnellen.

Zongedroogd versus oven-gedroogd: wat is het verschil?

Het resultaat van zongedroogde tomaten is eigenlijk nauwelijks te vergelijken met oven-gedroogde tomaatjes. In de zon drogen ze natuurlijker, langzamer en op een lagere temperatuur. Dat zorgt voor een intensere, meer “zonnige” smaak — letterlijk geconcentreerde zomersmaak in één hap.
In de oven gaat het sneller en is het resultaat iets gelijkmatiger, maar de smaak wordt net iets anders: nog steeds heerlijk, maar vaak iets zachter en minder uitgesproken. Dat verklaart waarom veel mensen zongedroogde tomaten zo bijzonder vinden. Dus waag je er volgende hittegolf misschien eens aan.

Tomaten drogen: een experiment

Er zijn tegenwoordig meer en meer zomers met verschillende hittegolven. De zomers zijn ook droger (meestal toch) dan dat ze vroeger waren in onze streken. De ideale omstandigheden dus om tomaatjes te drogen zonder oven. Enkele jaren geleden, tijdens de zoveelste hittegolf van dat jaar, waagde ik me aan een experiment.

Met een zwarte blikken emmer van de IKEA, enkele roosters van een oude combi-oven, een glas uit een oud raam en wat blokjes voor verluchtingsgaten tussen het glas en de emmer, maakte ik een soort zonnedrogen. Het glas diende als een afdekplaat om de tomaatjes te beschermen tegen stof, blaadjes en andere dingen die je liever niet mee op eet. Het houdt ook de warmte lekker binnen, een soort broeikaseffect, in de emmer is het dus warmer dan erbuiten.

Kerstomaatjes drogen in de zonnedroger

Voor dit experiment gebruikte ik kerstomaten. Ik sneed ze doormidden, bestrooide ze met een beetje zout, en liet ze de hele dag rustig drogen in onze nieuwe creatie.

Aan het einde van de dag waren ze prachtig halfgedroogd. De ideale snack, maar ook perfect om te verwerken in tapenade, salades, bruschetta of pasta.

Tomaten drogen in de oven of voedseldroger

Heb je geen hittegolf of zonnedroger ter beschikking (dat is meestal het geval), dan kan je perfect tomaten drogen in de oven of voedseldroger.

Temperatuur voor tomaten drogen

De ideale droogtemperatuur voor groenten is 55 à 60°C.

Hoelang moeten tomaten drogen?

Dat hangt af van:

de grootte van de tomaten
hoe dik je ze snijdt
hoeveel vocht ze bevatten

Gemiddeld duurt het ongeveer 15 uur om tomaten volledig droog te krijgen in een droogoven.
Voor halfgedroogde tomaten houd je gewoon een kortere droogtijd aan.

Tip: spreid de tomaten in één enkele laag uit op bakpapier of droogmatjes, en laat ze voldoende ruimte.

Gedroogde tomaten bewaren

Halfgedroogde tomaten in olie

Na het drogen deed ik de tomaatjes in gesteriliseerde potjes en goot er extra vierge olijfolie over tot ze volledig onderstaan.
Daarna sluit je de potten goed af en bewaar je ze in de koelkast. Zo blijven ze enkele weken goed.
Voor langere houdbaarheid kan je de potten 30 minuten wecken op 100°C. Hierdoor trekken ze mooi vacuüm en zijn ze veilig voor langere opslag.

Volledig gedroogde tomaten

Volledig gedroogde tomaten hoeven niet in olie, maar het mag natuurlijk wel. Je kunt ze:

droog bewaren in een afgesloten pot
in een donkere, droge kast zetten

Voor gebruik laat je ze 10–20 minuten weken in heet water. Daarna zijn ze geweldig voor risotto’s, stoofgerechten, pastasausen, soep of als smaakmaker in dips.

Waar kan je gedroogde tomaten allemaal in gebruiken?

Halfgedroogde of volledig gedroogde tomaten zijn echte smaakbommen en geven bijna elk gerecht een flinke upgrade. Een paar ideeën:

Pasta’s: denk aan pasta met roomsaus, kip, spinazie en gedroogde tomaatjes — altijd een succes.
Focaccia of brood: snipper de tomaatjes klein en meng ze in het deeg, of strooi ze bovenop de focaccia voor een mediterrane toets.
Tapenade: je kan ze verwerken in je eigen tomaten-olijventapenade of combineren met gegrilde paprika.
Salades: heerlijk in couscous, bulgur of pastasalades.
Pizza: als topping geven ze veel meer smaak dan verse tomaat.
Kruidenboter: hak ze fijn en meng met boter, knoflook en peterselie—fantastisch bij gegrilde groenten of stokbrood.
Bij kaasplanken: halfgedroogde tomaten in olie zijn een topcombinatie met zachte kazen zoals mozzarella, burrata of feta.

Laat die tomaatjes maar komen!

Of je nu kiest voor een zonnedroger-experiment, de oven of een voedseldroger: gedroogde tomaten zijn een geweldige manier om de zomeroogst te bewaren. Het kost wat tijd, maar het resultaat is elke minuut waard. De smaak blijft ongeëvenaard — geconcentreerd, zoet en vol zomers zonlicht.