In de herfst en winter, wanneer de dagen korter worden en het ’s avonds vroeg donker is, steken we graag kaarsen aan in huis. Het zachte, flakkerende licht geeft meteen een gevoel van rust en gezelligheid. Voor mij horen kaarsen echt bij de koudere seizoenen: ze maken donkere avonden warm en huiselijk.
Zelf kaarsen maken is iets wat ik al jaren doe, en het is telkens weer een moment waar ik naar uitkijk. Eén namiddag per seizoen maak ik een hele reeks kaarsen. Soms voor mezelf, soms om cadeau te geven. De kinderen vinden het ook heerlijk om mee te kijken en te helpen waar ze kunnen. Vooral het voorbereiden van de pit vinden ze leuk en het is een werkje dat ze al snel zelfstandig kunnen doen — zeker als je met een houten pit werkt.
Ik maak bijna altijd gietkaarsen, en die zijn verrassend eenvoudig om te maken. Je hebt geen ingewikkelde mallen nodig en je kunt alle kanten uit qua stijl, geur en kleur.
Welke potjes zijn geschikt om kaarsen te maken?
Voor gietkaarsen kun je heel veel verschillende potjes gebruiken. Zelf gebruik ik graag glazen potjes, omdat die veilig zijn en mooi laten zien hoe de kaars opbrandt.
Ik hergebruik onder andere:
- Oude glaasjes waar vroeger theelichtjes in zaten
- Jampotten en confituurpotten
- Wijnflessen waarvan ik met een glassnijder de bovenkant afhaal
Het hergebruiken van potjes vind ik niet alleen duurzaam, maar ook leuker dan altijd nieuwe containers kopen. Elk potje is anders en dat maakt je kaarsen uniek. Loop ook eens de kringwinkel binnen, daar kan je soms echt leuke dingen vinden!
Gekleurd glas geeft ook een heel mooi effect. In de herfst gebruik ik graag bruine en oranje tinten, omdat die zo warm en gezellig aanvoelen. In de winter vind ik blauwe potjes prachtig — ze hebben iets rustgevends. En zodra de lente in zicht komt, zijn pastelkleuren weer heel mooi en fris.
Was kiezen
Parafine versus plantaardige was
Bij kaarsen maken kun je kiezen uit verschillende soorten was. De twee meest gebruikte zijn paraffinewas en plantaardige was.
Paraffinewas is de klassieke kaarsenwas. Ze is goedkoop, makkelijk verkrijgbaar en eenvoudig om mee te werken. Ze smelt mooi egaal en geeft een sterke geurafgifte wanneer je geurstoffen gebruikt. De nadelen van paraffine zijn dat het gemaakt is van aardolie en dat ze meer vervuilende deeltjes uitstoten bij het opbranden.
Plantaardige was, zoals sojawas of koolzaadwas, wordt gemaakt van plantaardige oliën. Dit type was is populairder geworden omdat het een hernieuwbare grondstof is en meestal roet minder. Ik werk zelf graag met sojawas voor potkaarsen, omdat ze mooi rustig brandt en minder heet wordt dan paraffine. Deze was is wel iets duurder dan parafine.
Beide soorten hebben hun plek. Dus kies gewoon wat jij leuk of belangrijk vindt. De procedure voor het maken van gietkaarsen is voor beide soorten was gelijkaardig.
Kleur toevoegen aan je kaarsen
Wanneer ik kaarsen maak in gekleurde glazen potjes, voeg ik meestal geen extra kleurstof toe aan de was. Je ziet de kleur van de was dan toch nauwelijks, omdat het glas al voor sfeer zorgt.
In kleurloze containers, zoals jampotten, kan het juist mooi zijn om de was wat kleur te geven.
In hobbywinkels en online webshops vind je speciale kleurstoffen voor kaarsen. Dit zijn vaak kleine blokjes of schilfers met een heel geconcentreerde kleur. Let goed op bij het kiezen: de kleur van zo’n blokje lijkt vaak helemaal niet op het uiteindelijke resultaat.
Ik heb bijvoorbeeld een kleur ‘Ocean Blue’ die bijna zwart lijkt, en een zachte ‘Spearmint’ die felgroen oogt in vaste vorm. Gelukkig staat er op de verpakking vaak een afbeelding van het resultaat in gesmolten was. Zodra het kleurblokje oplost in de was, verandert de kleur naar wat je verwacht.
Je kunt de intensiteit van de kleur makkelijk aanpassen door meer of minder kleurstof te gebruiken. Begin liever met een klein beetje — je kunt altijd bij kleuren.
Je hoeft trouwens niet per se speciale kleurblokjes te kopen. Je kunt ook een klein stukje wasco- of pastelkrijt gebruiken om de was een zachte tint te geven. Dat werkt verrassend goed voor lichte pastelkleuren.
Geur toevoegen aan kaarsen: etherische olie of geurolie?
Kaarsen worden extra gezellig wanneer ze zacht geur afgeven. Je kunt hiervoor kiezen tussen etherische oliën en fragrance oils (geuroliën).
Etherische oliën zijn natuurlijke oliën die uit planten worden gewonnen, zoals lavendel, sinaasappel of eucalyptus. Ze hebben een meer subtiele geur en zijn vaak iets duurder. Niet alle etherische oliën zijn geschikt om te verhitten, dus het is belangrijk om dit vooraf te controleren. Etherische oliën zijn heel gevoelig voor hitte zorg dus dat de wat al genoeg is afgekoeld, maar nog niet gestold, voor je ze toevoegt.
Fragrance oils zijn speciaal ontwikkeld voor kaarsen en behouden hun geur beter wanneer ze worden verhit. Ze geven vaak een sterkere en langdurigere geur af.
Het beste moment om geur toe te voegen is wanneer de was gesmolten is, maar niet meer extreem heet. Te hete was kan ervoor zorgen dat de geur verdampt voordat de kaars is uitgehard. Wanneer ik geurkaarsen maak gebruik ik ongeveer 5 tot 10% geurstof ten opzichte van het gewicht van de was, afhankelijk van hoe sterk ik de geur wil.
Meestal maak ik echter wax melts om geuren in huis te verspreiden. Voor wax melts heb je veel minder etherische olie of geurolie nodig om een vergelijkbaar geurresultaat te krijgen. Zeker bij etherische oliën is dit een groot voordeel, omdat de geur wordt verspreid via een aromabrander die op een lagere temperatuur werkt dan een kaars. Lees dan hier verder over het maken van wax melts met etherische oliën voor een aangenaam aroma in huis.
Een pit (lont/wiek) kiezen
Een pit, ook wel lont of wiek genoemd, is essentieel voor je kaars. De pit zuigt de gesmolten was op en houdt het vlammetje brandend. Er bestaan verschillende soorten pitten, maar de meest gebruikte zijn:
- Katoenen pitten (met of zonder papieren kern)
- Houten pitten
Bij het kiezen van een pit moet je altijd rekening houden met de diameter van je potje. Een klein potje van ongeveer 4 cm doorsnede heeft een dunnere pit nodig dan een grote pot van 10 cm. Een te dunne pit kan tunneling veroorzaken (daar kom ik later nog op terug), terwijl een te dikke pit kan zorgen voor rook en roet.
Voor- en nadelen van een katoenen pit
Voordelen:
- Makkelijk verkrijgbaar
- Geschikt voor veel soorten was
- Brandt stabiel en betrouwbaar
Nadelen:
- Moet meestal vastgezet worden bij het gieten
- Minder ‘sfeervol’ dan houten pitten
- Moet vaker getrimd worden
Let er bij het kopen van een katoenen pit op dat deze is voorgewaxt is. Dit maakt het kaarsen maken een stuk makkelijker.
Voor- en nadelen van een houten pit
Ik werk zelf het liefst met houten pitten. Ze zijn makkelijk te plaatsen, vooral in combinatie met een metalen houdertje onderaan. En ze geven een extra gezellige sfeer.
Voordelen:
- Ze maken een zacht knetterend geluid tijdens het branden, net als een haardvuurtje
- Ze zijn makkelijker recht te zetten in het potje
- Ze zien er mooi en strak uit
Nadelen:
- Ze zijn gevoeliger voor tunneling
- Ze hebben iets meer aandacht nodig bij het eerste branden
- Ze werken het best in bepaalde soorten was (zoals sojawas)
Voor mij weegt de gezelligheid van het knetterende geluid ruim op tegen de nadelen.
Wat heb je nodig? (Ingrediënten en materialen)
Voor gietkaarsen heb je niet veel nodig:
- Was (soja, koolzaad of paraffine)
- Potjes of glazen containers
- Pitten (hout of katoen)
- Eventueel kleurstof of wasco
- Eventueel geurolie
- Een oude pan en een hittebestendige maatbeker (au bain-marie)
- Een houten satéprikker of potlood om de pit op zijn plaats te houden
Gietkaarsen maken: stap voor stap
1. Was laten smelten
Smelt de was au bain-marie. Dat betekent dat je een pan met water op het vuur zet en daarin een hittebestendige maatbeker of kom plaatst met de was. Zo smelt de was rustig zonder te verbranden.
Laat de was langzaam smelten en roer af en toe voorzichtig.
2. Kleur toevoegen (optioneel)
Als de was volledig gesmolten is, kun je kleur toevoegen. Voeg een klein stukje kleurblokje of wasco toe en roer goed tot alles volledig is opgelost.
Om te kijken welke kleur het uiteindelijk gaat worden, neem je er best een wit bordje bij. Laat er een druppeltje was op vallen en laat het stollen. De kleur van de gestolde druppel wordt de uiteindelijke kleur van de wax melt. Wil je een fellere kleur, doe er dan wat meer kleurstof in, wil je het lichter, voeg dan wat extra was toe.
3. De pit plaatsen
Zorg er eerst en vooral voor dat je de juiste maat van pit hebt voor je glazen potje. Daarover kan je hierboven meer lezen.
Plaats de pit in het midden van je potje. Je kunt de pit onderaan vastzetten met een beetje gesmolten was of met een metalen voetje. Er zijn ook speciale stickers verkrijgbaar om het voetje aan de onderkant van je potje vast te kleven. Ze zijn achteraf wel moeilijk los te krijgen, maar bij het maken van de kaarsen is het echt wel handig.
Gebruik een houten satéprikker of potlood bovenaan het potje om de pit mooi recht in het midden te houden terwijl de was stolt. Dit is vooral belangrijk bij katoenen pitten. Een houten pit blijft bij het juiste voetje en een sticker onderaan heel goed recht.
Dit is een ideaal klusje voor kinderen om mee te helpen (onder toezicht).
4. De was gieten
Giet de gesmolten was voorzichtig in het potje. Laat aan de bovenkant een klein randje vrij.
Klop het potje zachtjes op tafel om eventuele luchtbelletjes te verwijderen.
5. Laten stollen
Laat de kaars rustig afkoelen en uitharden. Dit duurt meestal enkele uren. Verplaats de kaars in deze fase liever niet.
6. De pit trimmen
Wanneer de kaars volledig is uitgehard, kun je de pit afknippen tot ongeveer 5 millimeter.
Potjes versieren
Als je wil, kun je de potjes extra mooi maken door ze te versieren.
Enkele eenvoudige ideeën:
- Washitape rondom het potje
- Een stukje lint of koord rond de hals van het potje
- Gedroogde sinaasappelschijfjes of takjes rozemarijn eraan vastbinden
Ben je creatiever, dan kun je aan de slag met glasverf om patronen of kleine tekeningen op het potje te maken.
Hoe lang moet een kaars uitharden voor het eerste gebruik?
Wanneer je een kaars net gegoten hebt, is het een goed idee om haar even te laten “rusten” voor je ze aansteekt. Dit heet ook wel het curen of rijpen van de kaars.
Sojawas heeft meestal 24 tot 48 uur nodig om helemaal stabiel te worden. Voor geurkaarsen geldt: hoe langer je wacht (tot een paar dagen), hoe beter de geur zich kan ontwikkelen.
Na deze rusttijd brandt de kaars mooier en gelijkmatiger en heb je minder kans op tunneling. Hieronder kan je meer lezen over de verschillende oorzaken van tunneling en hoe je het kan verhelpen en voorkomen.
Veelgemaakte fouten bij het maken van gietkaarsen
Iedereen maakt ze – zeker in het begin. Dit zijn een paar veelgemaakte foutjes:
Als je de was te heet in het potje giet, kan de bovenkant later krimpen of kleine gaatjes vertonen. Dat kun je vermijden door de was even te laten afkoelen voor je giet.
Een andere fout is dat de pit niet mooi in het midden staat. Daardoor brandt de kaars scheef op en kan ze sneller gaan roken of tunnelen.
Te veel kleurstof toevoegen lijkt aantrekkelijk voor een intensere kleur, maar kan de verbranding verstoren. Een beetje kleur is vaak al voldoende.
Ook te snel laten afkoelen kan problemen geven. Zet kaarsen bijvoorbeeld niet in een koude ruimte of op een tochtige plek tijdens het uitharden.
Tunneling: wat is het en hoe voorkom je het?
Wat is tunneling?
Tunneling is een veelvoorkomend probleem bij kaarsen: de kaars brandt alleen in het midden op, terwijl de randen blijven staan. Zo ontstaat er een soort tunnel in het midden van de kaars.
Oorzaken van tunneling
- Een te dunne pit voor de diameter van je potje
- De kaars telkens maar kort aansteken
- Houten pitten zijn iets gevoeliger voor tunneling
Hoe kun je tunneling oplossen?
Als de pit te dun is, kun je dat voor deze kaars niet meer oplossen, maar kun je de volgende keer een dikkere pit kiezen.
Je kunt wel proberen om tunneling bij een bestaande kaars te verhelpen door de kaars langer te laten branden. Steek de kaars aan en laat haar enkele uren branden, zodat de bovenste laag was helemaal tot aan de randen smelt.
Bij houten pitten is het aan te raden om de kaars altijd minstens twee uur te laten branden per keer. Zo voorkom je dat er een tunnel ontstaat.
Kaarsen maken met restjes was
Wist je dat je restjes was van oude kaarsen kun je perfect opnieuw gebruiken? Ook wax melts die geen geur meer afgeven kan je prima hersmelten om er een leuke kaars mee te maken
Meng de gesmolten was eventueel met een beetje nieuwe, en giet opnieuw in een potje. Ook verschillende kleuren was kunnen samen een mooi gemarmerd effect geven. Let wel op met sterke geuren. Verschillende geuren samen zouden wel eens niet zo fris kunnen uitdraaien.
Oude potjes kan je makkelijk schoonmaken door ze even in warm water te zetten, de restjes was te verwijderen en ze daarna opnieuw te gebruiken. Zo maak je niet alleen mooie kaarsen, maar werk je ook duurzaam en verspilling tegen.
FAQ – Veelgestelde vragen over kaarsen maken
Waarom rookt mijn kaars?
Een kaars rookt meestal doordat de pit te lang is of te dik voor het potje. Knip de pit korter en zorg dat hij mooi recht staat.
Waarom gaat mijn pit soms vanzelf uit?
Dat gebeurt vaak wanneer de pit te laag in de was komt te staan of wanneer er te weinig zuurstof bij de vlam kan. Het kan ook betekenen dat de pit te dun is.
Kan ik restjes van verschillende kaarsen mengen?
Ja, dat kan perfect. Let wel op dat je geen sterk geurende restjes mengt met heel subtiele geuren, want dat kan een vreemde combinatie geven.
Een rustig en creatief moment
Kaarsen maken is niet alleen een nuttige bezigheid, maar vooral ook een leuk moment om creatief bezig te zijn. Op enkele uren tijd kan je een hele voorraad maken die je dan achteraf nog leuk kan versieren.
Zelfgemaakte kaarsen zijn niet alleen fijn voor jezelf, maar ook prachtig om cadeau te doen.
Bewaar voor later:
Vind meer ideeën op de DIY-pagina!
Blijf op de hoogte van nieuwe recepten
Krijg als eerste onze nieuwste seizoensrecepten, bewaartips en DIY-ideeën rechtstreeks in je mailbox. Schrijf je in op de nieuwsbrief en laat je inspireren om meer uit je tuin en keuken te halen.
Deze berichten vind je misschien ook leuk:
Chocolade op een Stokje Maken
Zelf chocolade op een stokje maken is eenvoudig en leuk. Perfect voor romige chocolademelk, als dessert of om cadeau te geven tijdens de feestdagen. Met tips voor chocolade, vormen en smaakvariaties.
Gietkaarsen maken: zo maak je eenvoudig je eigen kaarsen thuis
Zelf kaarsen maken is makkelijker dan je denkt! Leer stap voor stap hoe je mooie gietkaarsen in glazen potjes maakt, met tips over was, pitten, geur en kleur. Perfect als gezellig DIY-project voor herfst en winter.
Wax Melts Maken met Etherische Oliën: Tips, Tricks & Recepten
Maak je eigen natuurlijke wax melts met plantaardige was en etherische oliën! In deze stap-voor-stap gids lees je hoe je heerlijke geuren combineert, welke was je kiest, hoe je veilig werkt met oliën en hoe je problemen zoals zwetende wax melts voorkomt. Ontdek ook leuke seizoensgeuren én tips om je wax melts perfect uit de…
Something went wrong. Please refresh the page and/or try again.