Wanneer de herfst zijn intrede doet en de dagen korter worden, weet ik dat er bij ons in de tuin een drukke, maar heerlijke periode aanbreekt: de appeloogst. Onze appelbomen zijn nog maar enkele jaren oud, maar de laagstammen zorgen nu al voor een verrassend rijke oogst. Het blijft bijzonder om die takken te zien volhangen met fruit dat je helemaal zelf hebt gekweekt.
Met die overvloed aan appels komt ook de vraag: wat doe je ermee? Sommige appels zijn lang te bewaren, andere moet je meteen verwerken. Bij ons thuis zijn er verschillende recepten die ik elk jaar opnieuw maak: appelsap, gelei, siroop, en natuurlijk appelmoes. Een echte favoriet in ons gezin.
Van oma geleerd
Het inmaken van groenten en fruit heb ik niet zelf uitgevonden – het zit in de familie. Mijn grootmoeder had een grote moestuin en een kelder vol weckpotten die ze zelf had gevuld. Van boontjes tot perziken, van confituur tot appelmoes: alles stond netjes in rijen opgesteld, klaar om in de wintermaanden van te genieten.
Die voorraad gaf niet alleen gemak, maar ook een gevoel van zekerheid en trots. Vanaf mijn eerste kleine moestuin, wist ik meteen dat ik die traditie wilde verderzetten. Zo staan er nu ook bij ons elk jaar weckpotten met appelmoes en ander lekkers in de kelder.
Waarom appelmoes wecken?
Appelmoes is een van de eenvoudigste manieren om appels te verwerken én bewaren. Het vraagt weinig ingrediënten, is makkelijk te maken, en iedereen lust het wel. Door te wecken verleng je bovendien de houdbaarheid aanzienlijk: goed geweckte appelmoes blijft zeker twee jaar goed, al moet ik eerlijk zeggen dat onze voorraad meestal veel sneller op is.
Ook appels met plekjes kun je nog prima gebruiken, zolang je de slechte delen wegsnijdt. Valappels bewaar ik liever voor lekker sap of appelgelei, omdat je ze daar niet voor hoeft te schillen. Voor appelmoes gebruik ik grotere appels.
Het gemak van een appelschiller
Misschien ken je het wel: een metalen toestelletje dat je op tafel vastklemt, waar je een appel op prikt en dan begint te draaien. Terwijl je draait, schilt het mesje de appel in één vloeiende beweging. Ik gebruik het elk jaar opnieuw, en het scheelt me echt uren werk. Zeker als je, zoals ik, een ketel van tien liter in één keer klaarmaakt.
De kinderen vinden het bovendien leuk om te helpen. Ze draaien enthousiast aan de hendel en kijken hoe de schillen in een lange spiraal naar beneden vallen. Zo wordt appelmoes maken ineens een gezellige familietaak.

Geen haast
Met vijf appelmoesliefhebbers in huis weet ik dat ik flink wat moet inmaken om de winter door te komen. Daarom werk ik in batches: elke week in de herfst gaat er een grote ketel van tien liter op het vuur. Zodra de appels geoogst zijn, begin ik met de exemplaren die plekjes vertonen, want die bederven het snelst. De stevigere appels kunnen gelukkig nog weken of zelfs maanden bewaard worden op een koele plek, zo kan je de verwerking ervan makkelijk spreiden.
Ingrediënten voor Appelmoes
Voor 3 potten van 1 liter heb je het volgende nodig:
- 3 kg appels
- 500 ml water
- Suiker naar smaak: Voor deze hoeveelheid gebruik ik 200 à 300 gram
- Gesteriliseerde weckpotten, deksels en inmaakringen
Ik hou van een vleugje zoet, dus ik voeg altijd wat suiker toe. Het is geen must voor de houdbaarheid – het wecken zorgt daar immers voor – maar ik vind de smaak gewoon net wat lekkerder. Wie liever een suikervrije appelmoes maakt, kan dat perfect doen, zeker als je werkt met zoetere appelsoorten zoals Jonagold of Royal Gala.

Stap voor stap appelmoes maken en wecken
- Appels voorbereiden
Schil de appels en verwijder de klokhuizen. Snijd ze in stukken – hoe kleiner de stukjes, hoe sneller ze garen. - Koken
Doe de appelstukjes samen met het water in een grote kookpot. Breng zachtjes aan de kook. Het water voorkomt dat de appels aanbranden. - Moes koken
Laat de appels sudderen tot ze uit elkaar vallen. Roer af en toe om aanbakken te voorkomen. Beslis zelf of je de moes glad pureert of liever wat stukjes behoudt voor een grovere structuur. - Op smaak brengen
Proef de appelmoes en voeg naar smaak suiker toe. Zelf hou ik het simpel en laat ik kruiden achterwege, maar wie wil kan experimenteren met kaneel, gember of vanille. - Wecken
Vul de gesteriliseerde potten met de hete appelmoes. Veeg de randen schoon, sluit de potten en weck ze 30 minuten op 90°C. - Bewaren
Laat de potten rustig afkoelen, plak er een etiket met datum op, en zet ze in een donkere, koele ruimte. Ze blijven zeker twee jaar goed.
Extra tips voor het maken van appelmoes
- Appels kiezen – Gebruik bij voorkeur moesappels, die sneller uit elkaar vallen. Een mix van rassen werkt vaak het beste: zo krijg je een mooie balans tussen zoet en zuur.
- Suiker toevoegen of niet – Voor de houdbaarheid is suiker niet nodig, het is puur een smaakzaak. Proef dus altijd voor je besluit hoeveel je toevoegt.
- Kruiden – Hoewel ik mijn appelmoes puur houd, kun je makkelijk variëren met kaneel, kruidnagel of gember voor een feestelijke toets.
- Steriliseren – Zorg ervoor dat je potten, deksels en ringen goed gesteriliseerd zijn. Dat is essentieel voor de veiligheid en de houdbaarheid.
Bonus: Appelsap Maken
Sommige appels bevatten veel sap, en als je ze tot moes kookt, kun je dit sap opvangen en bottelen. Nadat de appelmoes klaar is, kun je de moes door een zeefdoek of kaasdoek laten uitlekken. Het sap dat je opvangt, is perfect om te bewaren als appelsap of diksap.
Omdat het sap niet meer kokend heet is wanneer het uit de moes komt, moet je de flessen nog even wecken (30 minuten op 90°C) om de houdbaarheid te garanderen. Een andere optie is om het sap kort aan de kook te brengen en in gesteriliseerde flessen met schroefdop te bottelen. In dat geval hoef je het sap niet meer te wecken.
Dit verse appelsap, ook wel diksap genoemd, is heerlijk op een koude winteravond met een vleugje gember of kaneel erbij. Het geeft je de warme smaak van herfst, perfect voor koude dagen!
Appelmoes als bijgerecht, vulling of zoetstof
Bij ons thuis is appelmoes vooral een klassieker bij gebraden kip of pens. Het zoete van de appelmoes past perfect bij het hartige vlees. Maar er zijn nog veel meer mogelijkheden:
- In gebak – Appelmoes werkt prima als vulling voor appelflappen of taart.
- In granola – Maak je wel eens zelf granola? Dan weet je dat daar heel wat honing aan te pas komt. Gebruik eens appelmoes in de plaats. Daar zit heel wat minder suiker in en zorgt er mee voor dat de havermout wat blijft samenhangen, zoals dat moet in een crunchy granola. Bovendien maak je in combinatie met gember een kaneel, een heerlijk herfstige versie.
- Als sausje – Bij pannenkoeken of wafels kan appelmoes een verrassend frisse topping zijn.
- Bij winterse gerechten – Denk aan hutspot of stoofpotjes: een schep appelmoes maakt het geheel net wat ronder en zachter.
Zelf appelmoes maken: een kleine moeite, groot plezier
Wat ik zo fijn vind aan appelmoes maken, is dat het een kleine moeite is voor een groot resultaat. Je maakt in geen tijd een voorraad die maanden meegaat. En eerlijk: er gaat niets boven de voldoening van je eigen potjes in de kelder. Net zoals bij mijn grootmoeder vroeger, geeft het mij een gevoel van rijkdom en verbondenheid met de tuin en het seizoen.
Nog meer bewaarrecepten met appel:



